Chorzów
» Województwo: śląskie
» Powiat: Chorzów
» Rok założenia: 1257
» Prawa miejskie: 1868
» Powierzchnia: 33.50 km²
» Liczba mieszkańców: ok. 114 686 osób
Miasto w województwie śląskim, położone na Górnym Śląsku, nad rzeką Rawą, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.
Najstarszą dzielnicą miasta jest Chorzów Stary, dawna wieś Chorzów. W 1257 roku książę opolsko-raciborski Władysław wydał akt lokacyjny zezwalający zakonowi bożogrobców miechowickich na lokację wsi na prawie niemieckim. Jedną z podstawowych reguł zakonu była pomoc chorym. Już na początku istnienia wsi Bożogrobcy zbudowali w niej kaplicę i szptal. Na przełomie XV i XVI wieku wznieśli pierwszy kościół murowany pod wezwaniem św. Marii Magdaleny. Od XVI wieku na terenach wsi wydobywano rudy ołowiu, srebra i żelaza.
Przełomem w dziejach Chorzowa był rok 1787. Wtedy miejscowy proboszcz, Ludwik Bojarski, odkrył złoża węgla kamiennego. Rok później otwarł pierwsze pole wydobywcze o nazwie "Księżna Jadwiga". Wydobycie szybko jednak zostało zaprzestane z powodu złej jakości surowca. Do dnia dzisiejszego z dawnej wioski Chorzów zachował się jedynie częściowo XIII-wieczny wiejski układ ulic oraz kilkanaście budynków zagrody wiejskiej.
W 1790 roku wydobycie węgla wznowił Bojarski, a rok później rząd pruski założył drugą konkurencyjną kopalnię o nazwie "Prinz Carl von Hessen". W 1799 roku z inicjatywy hrabiego Fryderyka Rebena powstała najnowocześniejsza wówczas huta żelaza zwana "Hutą Królewską" (późniejsza Huta Kościuszko). Nastapił rozwój górnictwa i hutnictwa. Zalążkiem miasta Chorzów były osiedla górnicze koncentrujące się wokół szybów wydobywczych. Dnia 17 lipca 1868 roku na mocy aktu erekcyjnego króla pruskiego Wilhelma I połączono kolonie robotnicze i kilka gmin wiejskich w gminę miejską o nazwie Miasto Królewska Huta.
Miasto dzieliło się na obszar przemysłowy oraz na część uzdrowiskową z wodami mineralnymi. W Chorzowie leczono m.in. reumatyzm, artretyzm, schorzenia skóry, choroby kobiece i stany wyczerpania. Niestety w wyniku eksploatacji węgla doszło do zaniku źródeł solankowych.
Na początku XX wieku powstały wodociągi, szpital, linia tramwajowa, elektrownia. W 1898 roku miasto zostało wyłączone z powiatu bytomskiego i stało się pierwszym na Górnym Ślasku samodzielnym powiatem miejskim. Na przełomie XIX i XX wieku, w okresie największej świetności Chorzowa powstało wiele budynków użyteczności publicznej m.in. neogotycki budynek poczty (1892), Hotel Graf Reden (1901), Hala Targowa o powierzchni 2600 m2 (1905). Z tego okresu pochodzą także liczne kamienice mieszczańskie, z których najbardziej reprezentacyjne wybudowano na najbogatszej ulicy miasta, obecnej ulicy Wolności.
W latach 1915-1916 uruchomiono fabrykę związków azotowych. Po I wojnie światowej i plebiscycie Miasto Królewska Huta zostało włączone do Polski. W 1930 roku do miasta przyłączono gminę Maciejkowice. Dnia 16 maja 1934 roku Sejm Śląski uchwalił przyłączenie starej wsi Chorzów do miasta Królewska Huta. Chorzów stał się dzielnicą nowopowstałego miasta, które przejęło polskobrzmiącą nazwę wsi.
Miasto mimo iż jest stosunkowo młode, to jednak może się poszczycić wieloma zabytkowymi budynkami. Najbardziej znaną atrakcją Chorzowa jest Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku o powierzchni 600 ha, na terenie którego znajdują się m.in. wesołe miasteczko, ogród zoologiczny, kapielisko ze sztuczną falą, rosarium oraz nowoczesne Planetarium Śląskie i Obserwatorium Astronomiczne.
W Chorzowie co roku odbywa się wiele ciekawych imprez. Do najważniejszych należą: Święto Miasta, związane z rocznicą przybycia Bożogrobców do Chorzowa (początek czerwca), Festiwal Piwa (wrzesień), Ślaskie Gody - regionalna impreza folklorystyczna, Chorzowska Biesiada Rocznicowa, Bluestracje, Festiwal Rock bez igły, Reggae Rap Festiwal, Chorzowski Teatr Ogrodowy, Festiwal Muzyczny im. Ryśka Riedla "Ku Przestrodze".
Chorzów - wybrane atrakcje turystyczne
Śląski Ogród Zoologiczny położony jest na terenie Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie. Na obszarze około 50 ha znajduje się 2 500 zwierząt z 300 gatunków.
Dużą popularnością wśród zwiedzających cieszy się Mini Zoo. Dziecięcy ogródek umożliwia najmłodszym kontakt ze zwierzętami pod nadzorem pracowników. [...]
Planetarium Śląskie utworzone w 1955 roku dla uczczenia pamięci wielkiego astronoma, Mikołaja Kopernika jest jednym z największych i zarazem najstarszych planetariów i obserwatoriów astronomicznych w Polsce. Położone jest na najwyższym wzniesieniu Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku, tzw. [...]
Drewniany kościółek św. Wawrzyńca, został zbudowany w 1599 roku w Knurowie. Po latach okazał się za mały dla potrzeb tamtejszej parafii. Wybudowano więc nową, większą światynię, a drewniany kościółek zamknięto w 1926 roku. [...]
Kościół św. Barbary jest najstarszym katolickim kościołem w Królewskiej Hucie. Został wzniesiony w latach 1851-1852. Poświęcenia nowej świątyni dokonał ks. kanonik Alojzy Ficek 21 listopada 1852 roku.
Kościół zbudowany z ciosanego piaskowca był budowlą orientowaną, jednonawową z ramionami poprzecznymi w kształcie krzyża i miał około 30 metrów. [...]
Hotel Graf Reden zbudował w 1900 roku żydowsko-niemiecki inwestor Franz Oppavsky. Zabytkowy, secesyjny budynek z charakterystyczną wieżyczką położony jest w samym centrum miasta, u zbiegu ulic Konopnickiej i Katowickiej, nieopodal chorzowskiego Rynku.
Hotel na sławę i renomę długo nie czekał. Tuż po otwarciu stał się najbardziej ekskluzywny w mieście. W sali widowiskowej (2 tys. [...]
Kościół św. Marii Magdaleny wzniesiony na przełomie XV i XVI wieku przez zakon Bożogrobców był pierwszą murowaną świątynią w dawnej wsi Chorzów. W kościele przykrytym sklepieniem z malowanych dsek mieściły się trzy murowane, konsekrowane ołtarze, murowane tabernakulum oraz kamienna chrzcielnica. [...]
Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. gen. Jerzego Ziętka jest największym w Polsce i jednym z największych parków miejskich w Europie. Leży w granicach administracyjnych dwóch miast: Chorzowa (niemal w całości) i Katowic (niewielkie fragmenty). [...]
Górnośląski Park Etnograficzny to skansen położony na obszarze Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie. XX wieku”.. [...]
Muzeum w Chorzowie zgromadziło ponad 43 000 eksponatów. [...]
Gmach Urzędu Pocztowego w Chorzowie stoi na rogu dzisiejszych ulic Wolności i Pocztowej, tuż obok Rynku. Został zbudowany w XIX wieku w stylu neogotyckim.
Jest to budynek z czerwonej cegły na planie prostokąta, dwukondygnacyjny z wysoką ośmioboczną wieżą, zwieńczoną ażurowym hełmem z iglicą. Sieć telefoniczna była prowadzona z hełmu wieży, a centrala mieściła się w piwnicach budynku. [...]
Budynek dawnej prywatnej szkoły dla dziewcząt wzniesiono w 1907 roku. Piętrowy, secesyjny gmach zbudowany z czerwonej cegły stoi u zbiegu dzisiejszych ulic Zjednoczenia i Dąbrowskiego.
Imię swojej obecnej patronki szkoła otrzymała w 1958 roku.. [...]